Ngành cơ khí và xây dựng kết cấu thép tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn lao động, từ tai nạn trong xưởng gia công đến nguy hiểm khi làm việc trên cao ngoài công trường. Mỗi sự cố không chỉ gây thiệt hại về người và tài sản mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ và uy tín của doanh nghiệp. Xây dựng văn hóa an toàn và tuân thủ các biện pháp phòng ngừa là trách nhiệm bắt buộc, không thể xem nhẹ ở bất kỳ giai đoạn nào.
Nhận diện các mối nguy chính
Trước khi phòng ngừa, cần nhận diện đầy đủ các mối nguy đặc thù của ngành. Trong xưởng, đó là nguy cơ bỏng do hàn cắt, tia hồ quang gây hại cho mắt, bụi và khói hàn ảnh hưởng hô hấp, vật rơi và các bộ phận chuyển động của máy móc. Ngoài công trường, các mối nguy lớn nhất gồm ngã cao, vật rơi từ trên xuống, sự cố cẩu nâng và điện giật. Việc đánh giá rủi ro cho từng công việc cụ thể là nền tảng để xây dựng biện pháp an toàn phù hợp.
Trang bị bảo hộ cá nhân
Trang bị bảo hộ cá nhân là tuyến phòng vệ cuối cùng nhưng không thể thiếu. Mỗi loại công việc đòi hỏi trang bị tương ứng và người lao động phải sử dụng đúng cách, đầy đủ trong suốt thời gian làm việc.
- Mũ bảo hộ, giày mũi thép và quần áo bảo hộ cho mọi vị trí làm việc.
- Mặt nạ hàn, kính bảo hộ và găng tay chuyên dụng cho thợ hàn cắt.
- Dây an toàn toàn thân và dây cứu sinh khi làm việc trên cao.
An toàn khi hàn và cắt
Công việc hàn cắt sinh ra nhiệt độ rất cao, tia lửa và khói độc nên cần được kiểm soát chặt chẽ. Khu vực hàn phải được thông gió tốt để giảm nồng độ khói, đồng thời phải dọn sạch vật liệu dễ cháy xung quanh và chuẩn bị sẵn phương tiện chữa cháy. Bình khí và thiết bị hàn cần được kiểm tra định kỳ để tránh rò rỉ và cháy nổ. Thợ hàn phải được đào tạo về cả kỹ thuật lẫn an toàn trước khi vận hành thiết bị.
An toàn khi làm việc trên cao
Lắp dựng kết cấu thép thường diễn ra ở độ cao lớn, nơi ngã cao là nguyên nhân hàng đầu gây tai nạn nghiêm trọng. Biện pháp an toàn bắt buộc bao gồm lắp đặt lan can, lưới chống rơi, sàn thao tác chắc chắn và sử dụng dây an toàn neo vào điểm cố định đủ khả năng chịu lực. Người lao động cần được huấn luyện cách sử dụng dây an toàn đúng cách, bởi trang bị có tốt đến đâu mà dùng sai thì cũng vô tác dụng.
An toàn trong vận hành cẩu và nâng hạ
Cẩu nâng cấu kiện thép nặng là hoạt động đòi hỏi sự phối hợp và kỷ luật cao. Trước mỗi ca làm việc cần kiểm tra tình trạng cáp, móc và thiết bị nâng. Khu vực bên dưới tải đang nâng phải được cách ly tuyệt đối vì vật rơi có thể gây hậu quả chết người. Người ra tín hiệu và người vận hành cẩu phải có chứng chỉ và phối hợp ăn ý qua tín hiệu thống nhất, tránh mọi hiểu lầm có thể dẫn đến sự cố.
Đào tạo và văn hóa an toàn
An toàn lao động không thể đảm bảo chỉ bằng nội quy treo trên tường mà phải thấm vào nhận thức và hành vi của mỗi người. Việc tổ chức huấn luyện định kỳ, họp an toàn đầu ca, phân tích các sự cố để rút kinh nghiệm và khuyến khích người lao động báo cáo các nguy cơ tiềm ẩn giúp xây dựng một môi trường làm việc an toàn thực chất. Khi an toàn trở thành thói quen và giá trị chung, tai nạn sẽ giảm rõ rệt.
Đầu tư cho an toàn lao động đôi khi bị xem là tốn kém và làm chậm tiến độ, nhưng thực tế chi phí của một vụ tai nạn nghiêm trọng luôn lớn hơn rất nhiều, cả về vật chất lẫn con người. Một công trường an toàn không chỉ bảo vệ người lao động mà còn nâng cao hiệu quả, đảm bảo tiến độ và khẳng định sự chuyên nghiệp của doanh nghiệp trong mắt đối tác và khách hàng.